Binnen het Nationaal Park werken de beheerders en overheden samen aan behoud en ontwikkeling van de natuur. Zij doen dit op basis van een Beheer- en Inrichtingsplan waarin staat omschreven welke kant het op moet met de duinen van Texel. Het is een afgewogen oordeel, waarin is gekeken naar zowel de belangen van de natuur als die van allerlei gebruikers. Het merendeel van de gronden binnen het Nationaal Park is in eigendom en beheer van Staatsbosbeheer. Ook de Dienst Domeinen en het Ministerie van Defensie zijn eigenaar van een deel van het gebied. Hier zorgt Staatsbosbeheer in de meeste gevallen voor het natuurbeheer. Binnen het hele gebied heeft Rijkswaterstaat de zorg voor de zeewerende functie van de duinen.
Sinds het Beheer- en Inrichtingsplan voor de Duinen van Texel in 2000 is opgesteld, zijn al diverse resultaten behaald. In het Alloo en de Ploegelanden zijn bijvoorbeeld natuurontwikkelingsprojecten gerealiseerd. Zo is bijvoorbeeld voor de kleuters het Sommeltjespad aangelegd, een natuurpad waarlangs de kinderen op speelse manier kennis maken met de natuur.
In 2009 is het Beheer- en irichtingsplan geactualiseerd en het wordt in overeenstemming gebracht met Natura 2000.
